Suitablity, raportowanie do Klienta i ujawnienie korzyści, zgodnie z MiFID 2

14 czerwca 2017

Wymogi MiFID 2 i możliwości wsparcia systemowego

Jednym z głównych celów regulacji MiFID jest zapewnienie przejrzystości i informacji na rynku finansowym. Ta przejrzystość dotyczy głównie zapewnienia Klientom szczegółowej informacji o produkcie i ryzykach z nim związanych, jak również o transakcjach do realizacji. Jednym z głównych celów regulacji MiFID jest zapewnienie przejrzystości i informacji na rynku finansowym. Ta przejrzystość dotyczy głównie zapewnienia Klientom szczegółowej informacji o produkcie i ryzykach z nim związanych, jak również o transakcjach do realizacji.

Suitability 

Dotyczy doradztwa inwestycyjnego (zależne + niezależne) i zarządzania portfelem. Rekomendacja skierowana dla Klienta powinna być odpowiednia, w kontekście:

  • Jego wiedzy i doświadczenia
  • Celów inwestycyjnych
  • Sytuacji finansowej

Zmiany, które wprowadza MiFID II zakładają konieczność sprawdzenia, czy inny instrument (np. mniej skomplikowany lub z niższymi kosztami) nie jest bardziej zgodny z profilem klienta. Rekomendowanie konwersji produktów jest uzasadnione, jeżeli można wykazać, że korzyści zamiany przeważają nad kosztami. W przypadku ograniczonej liczby instrumentów obowiązuje zakaz rekomendowania, jeżeli żaden z nich nie spełnia testu suitability.

Raport odpowiedniości 

Wymagane jest dostarczenie klientom detalicznym raportu odpowiedniości w przypadku, jeżeli świadczone doradztwo i zawarto transakcję kupna/sprzedaży. Raport powinien zawierać streszczenie (outline) rekomendacji wraz z wyjaśnieniem, w jaki sposób rekomendacja jest odpowiednia dla klienta.

MiFID 2 nakłada konieczność raportowania przed wykonaniem transakcji, lub jeżeli transakcja zawarta zdalnie (i uniemożliwia to oświadczenia o odpowiedniości) – niezwłocznie po jej zawarciu. W drugim przypadku wymagana jest zgoda klienta na taki tryb raportowania.

Analiza porównawcza 

W przypadku rekomendacji zamiany jednego produktu/ instrumentu na drugi konieczne jest dostarczenie Klientowi analizy porównawczej obu produktów wraz z wytłumaczeniem potrzeby zamiany. Dla każdego w tych produktów powinien być również opisany algorytm naliczania opłat.

Ujawnienie korzyści

MiFID 2 nakłada nowe wymogi związane z ujawieniem korzyści, jakie otrzymuje firma sprzedająca produkt inwestycyjny od jego producentów. Wymogi te znacznie zwiększają biurokrację i konieczność szczegółowego rejestrowania, a potem rozliczania potencjalnych przychodów.

Zakres kosztów podlegających ujawnieniu jest opisany w poniższej tabeli:

Regulacje nakładają wymóg ujawnienia korzyści (ich istnienie, natura i kwota) w sposób jasny, pełny, dokładny i zrozumiały. W przypadku, jeżeli kwota nie może być precyzyjnie ustalona ex-ante niezbędne jest jasne ujawnienie metody obliczenia, a następnie ex-post ujawnienie dokładnej kwoty korzyści. W przypadku niewielkich świadczeń niepieniężne można opisać je ogólnie.

Wymagane jest również przekazywanie Klientowi regularnie minimum raz w roku indywidualnej informacji o dokładnej wysokości sumarycznych korzyści.

Raportowanie do Klienta 

Oprócz wskazanych powyżej raportów do Klienta niezbędne jest zgodnie z nowymi wymogami przesyłanie im szeregu danych i informacji w tym informacji dotyczącej marży, którą firma osiąga.

Ponadto niezbędna jest:

Informacja w zakresie oferowanego typu Doradztwa:

  • Czy doradztwo inwestycyjne jest na bazie niezależnej,
  • Czy doradztwo inwestycyjne jest na bazie niezależnej,
    • Firma powinna wyjaśnić klientowi na żądanie (jasno i treściwie), czy i dlaczego doradztwo jest / nie jest niezależne
    • Jeżeli firma oferuje oba rodzaje doradztwa, zakaz przedstawiania się, jako „niezależnej” w szerokim znaczeniu
  • Czy jest oparte na szerokiej czy ograniczonej analizie różnych instrumentów (w szczególności: czy ograniczone do instrumentów dostarczanych przez podmiot blisko powiązany)
    • Wyjaśnić klientowi swoje powiązania z wytwórcą produktu
    • Szczegółowe przedstawienie ilości, typów instrumentów oraz podstawy ich wyboru
  • Czy firma będzie periodycznie weryfikować Suitability

Informacja w zakresie ryzyka:

  • Szczegółowe wymogi – dotyczą wszystkich klientów, nie tylko detalicznych
  • Informacja dla klientów detalicznych
    • Wskazanie ryzyka – powinno być uczciwe i wyróżniające się
    • Czcionka informacji o ryzykach – rozmiar taki sam, jak dominującej czcionki w tekście
    • Konsekwentne użycie tego samego języka we wszystkich materiałach dostarczanych każdemu klientowi
    • Aktualna, odpowiednia do użytej metody komunikacji
  • Informacja dla klientów profesjonalnych
    • Zakaz wskazywania korzyści bez jednoczesnego wskazania, uczciwie i w sposób wyróżniającego się ryzyka
    • Zakaz maskowania, pomniejszania i ukrywania istotnych kwestii, stwierdzeń lub ostrzeżeń
    • Aktualna, odpowiednia do użytej metody komunikacji

Informacja o instrumentach finansowych:

  • Informacje o funkcjonowaniu i zwrotach (performance) instrumentu w różnych warunkach rynkowych
  • Informacje o funkcjonowaniu i zwrotach (performance) instrumentu w różnych warunkach rynkowych
  • Opis ryzyka: należy uwzględnić ryzyko ograniczeń lub utrudnień wyjścia z inwestycji (z przykładem obejmującym tryb wyjścia, konsekwencje, ograniczenia i okres czasu)
  • Instrumenty finansowe składające się z dwóch instrumentów: opis prawnej natury i statusu składników, sposobu interakcji między nimi
  • UCITS KIID / PRIIPS KID – wystarczające, jeżeli zawierają wymagane przez MiFID II informacje o kosztach

Informacja w zakresie kosztów:

  • Zakres klientów
    • Stosowane dla Detalicznych, Profesjonalnych i Uprawnionych Kontrahentów
    • Profesjonalni – można uzgodnić ograniczony zakres informacji, chyba, że
      • Doradztwo inwestycyjne / zarządzanie portfelem, lub
      • Wszystkie usługi – instrument zawiera wbudowaną transakcję pochodną
    • Uprawnieni Kontrahenci – można uzgodnić ograniczony zakres informacji, chyba, że
      • Instrument zawiera wbudowaną transakcję pochodną, oraz
      • Uprawniony Kontrahent zamierza oferować produkt swoim klientom
  • Zakres wymogu
    • Jeżeli firma „rekomenduje lub sprzedaje” produkt, lub
    • Jeżeli firma powinna przedstawić KID/KIID
    • (post-sale), Jeżeli ma ciągłe relacje z klientem
  • Wymagany podział agregacji
    • Koszty i opłaty wstępne
    • Koszty i opłaty bieżące (on-going)
    • Koszty wyjścia
  • Czas
    • Ex-ante: Klient musi mieć wystarczająco dużo czasu na rozważenie informacji; pozwolić klientowi na ocenę wpływu tych opłat na stopę zwrotu z inwestycji
    • Post-sale: regularnie w trakcie życia produktu
  • Sposób obliczenia
    • Ex-ante: użycie faktycznie poniesionych kosztów, jako estymacji kosztów przyszłych; rozsądne oszacowanie
  • Skumulowany wpływ kosztów na zwrot
    • Ilustracja pokazująca wpływ; w punkcie sprzedaży
    • Uwzględnia wszystkie przewidywane fluktuacje kosztów
    • Wyjaśnienie dla klienta

Wsparcie systemowe spełnienia wymogów MiFID w zakresie suitablity, raportowania do Klienta i ujawnienie korzyści

Wymagania związane z wypełnieniem wymogów MiFID 2 nie będąc wsparte rozwiązaniem systemowym takim jak Platforma Pivotal wydają się być bardzo trudne do spełnienia i wymagać znacznego wzrostu zapotrzebowania na zasoby ludzkie. Brak automatyzacji może blokować biznes przez uniemożliwienie reagowania na zmiany na rynku i szybkiego zawierania transakcji. Z drugiej strony nowoczesne rozwiązania informatyczne umożliwiają tworzenie raportów jednym kliknięciem (np. raport suitability, raport porównawczy).

Poniżej zebrane są najważniejsze korzyści wsparcia wypełnienia wymagań MIFID przez system informatyczny.

Korzyści z zastosowania rozwiązania systemowego z perspektywy organizacyjnej i zasobów ludzkich:

  • Oszczędność czasu przez automatyzację zadań;
  • Ograniczenie biurokracji i liczby pracowników niezbędnych do realizacji wymagań;
  • Doradcy mogą skupić się na obsłudze Klienta, a nie na wypełnianiu raportów i tabelek;
  • Możliwość uporządkowania procesów, zadań i ról;
  • Zmniejszenie przekazań informacji między Doradcą, a back office.

Korzyści z zastosowania rozwiązania systemowego z perspektywy zgodności i spełnienia wymagań:

  • Systemowe wsparcie uniemożliwia zawieranie transakcji na produkty spoza grupy docelowej;
  • Ograniczenie błędów i działania „czynnika ludzkiego”;
  • Automatyzacja tworzenia rekomendacji i wysyłania jej Klientowi powoduje możliwość szybkiego składania zleceń;
  • Zapewnienie zgodność z wymogami;
  • Możliwość szybkiego zaraportowania do regulatora.

Suitablity, raportowanie do Klienta i ujawnienie korzyści, zgodnie z MiFID 2